W zakresie funkcjonowania narodowych banków centralnych przewidziano, że najpóźniej z momentem ustanowienia Europejskiego Systemu Banków Centralnych, prawo państw członkowskich powinno być ujednolicone. W szczególności zaś statut powinien przewidywać minimum pięcioletnią kadencję prezesa narodowego banku centralnego oraz gwarancję jego nieodwoływalności poza przypadkami niespełnienia przez prezesa warunków niezbędnych do wykonywania przez niego zadań lub uznania za winnego poważnego naruszenia prawa. Taka decyzja może być przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości w ciągu dwóch miesięcy od jej publikacji lub przedstawiania zainteresowanemu. Podstawową kwestią jest tu więczapewnienie niezależności banków centralnych poprzez zapewnienie niezależności instytucjonalnej, czyli niezależności od rządów i instytucji lub organów Wspólnot. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej wskazuje wprost o zakazie ubiegania się i przyjmowania instrukcji od instytucji lub organów Wspólnoty od jakiegokolwiek rządu państw członkowskich. Instytucje te nie mogą również wywierać szerszego wpływu na członków organów decyzyjnych przy wykonywaniu ich statutowych zadań.