Europejski System Banków Centralnych został powołany do życia z chwilą rozpoczęcia trzeciego etapu budowy Unii Gospodarczo – Walutowej. Organizację wewnętrzną oraz zakres kompetencji reguluje szczegółowo Protokół w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Europejski System Banków Centralnych składa się z Europejskiego Banku Centralnego i narodowych banków centralnych krajów członkowskich Unii Europejskiej. Podstawowym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest zapewnienie stabilności cen, a celem uzupełniającym nienaruszającym celu podstawowego jest wspomaganie polityki gospodarczej i przyczynianie się do osiągnięcia celów wspólnotowych. Ponadto Europejski System Banków Centralnych przyczynia się do sprawnego prowadzenia polityk przez organy właściwe w zakresie nadzoru ostrożnościowego instytucji kredytowych i stabilności systemów finansowych. Europejski System Banków Centralnych administrowany jest przez organy decyzyjne – Radę Naczelną i Zarząd oraz przejściowo przez Radę Ogólną, przez okres istnienia krajów członkowskich UE objętych wyjątkiem.