Unia Gospodarczo-Walutowa została tam to obszar walutowy, na którym zagwarantowano całkowitą i nieodwracalną wymienialność walut, liberalizację transakcji kapitałowych i integrację rynku finansowego oraz eliminację wahań kursów walutowych oraz nieodwoływalne usztywnienie parytetów walutowych. Unia Gospodarczo-Walutowa została określona Traktacie o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej jako zespół działań obejmujących nieodwołalne ustalenie kursów wymiany walut, prowadzące do wprowadzenia wspólnej waluty - euro, zdefiniowanie i prowadzenie jednolitej polityki kursów wymiany walut oraz wspieranie generalnej polityki gospodarczej Wspólnoty. Działania te prowadzone są w oparciu o ustanowiony harmonogram, przewidujący trójetapową budowę Unii Walutowej. W swych działaniach państwa członkowskie oraz Wspólnota zostały zobligowane do przestrzegania czterech kluczowych zasad stabilności cen, zdrowych finansów publicznych, dogodnych warunków walutowych, a także stabilności bilansu płatniczego. O złożoności istoty Unii Gospodarczo-Walutowej przesądza także długi sposób jej budowy. W swym kształcie docelowym Unia Walutowa charakteryzować się będzie nieodwracalnym usztywnieniem kursów walut państw członkowskich, a następnie zastąpieniem walut narodowych jednym wspólnym pieniądzem - euro.