Unia Walutowa została powołana do życia na mocy Traktatu o Unii Europejskiej zawartego w dniu 7 lutego 1992 roku w Maastricht. Na jego mocy do Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej wprowadzono dział określający ramy prawne tej instytucji. W swym docelowym kształcie Unia Gospodarczo – Walutowa ma charakteryzować się trwałym usztywnieniem kursów walut państw, które do niej przystąpią, a następnie zastąpieniem ich przez jedną wspólną walutę – euro. U podstaw utworzenia Unii Walutowej legło wiele przesłanek związanych głównie z budową wspólnego rynku, takich jak m.in. dążenie do usunięcia zagrożeń dla działalności gospodarczej na terenie Unii Europejskiej związanych z niestabilnością kursów walutowych. Ustanowienie Unii Gospodarczo – Walutowej stanowi środek realizacji celów całej Wspólnoty, a zwłaszcza przyczynia się w całej Wspólnocie do zrównoważonego rozwoju działań gospodarczych, trwałego wzrostu z poszanowaniem środowiska naturalnego, wysokiego stopnia zbieżności funkcjonowania gospodarek, wysokiego poziomu zatrudnienia i opieki społecznej, podnoszenia stopy życiowej i jakości życia, spójności ekonomicznej i społecznej oraz solidarności pomiędzy państwami członkowskimi.